WSA w Warszawie o zakresie stosowania Kodeksu postępowania administracyjnego przez IPN

Wyrokiem z dnia 12 lutego 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Mai K. na postanowienie Prezesa IPN o odmowie wydania zaświadczenia żądanej treści. W uzasadnieniu wyroku sąd przychylił się do koncepcji prezentowanej przez IPN o bardzo wąskim zakresie stosowania do postępowań prowadzonych przez organy IPN przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Do udziału w postępowaniu w charakterze organizacji społeczna dopuszczona została Helsińska Fundacja Praw Człowieka.

Mai K., której skargę rozpoznał sąd administracyjny, Instytut Pamięci Narodowej z jednej strony udostępnił wszystkie dotyczące jej dokumenty organów bezpieczeństwa państwa, z drugiej natomiast wydał zaświadczenie stwierdzające tożsamość jej danych osobowych z danymi znajdującymi się w katalogu funkcjonariuszy, współpracowników, kandydatów na współpracowników organów  bezpieczeństwa państwa oraz innych osób, który w Internecie funkcjonuje jako tzw. lista Wildsteina. Na skutek dzikiej lustracji, przeprowadzonej przez pracodawcę w oparciu o zaświadczenia o tożsamości danych Mai K. z danymi zamieszczonymi w katalogu ewidencyjnym, skarżąca pozbawiona została pracy.

Nie rozumiejąc zaistniałem sytuacji, Maja K. wystąpiła do Prezesa IPN o wydanie zaświadczenia stwierdzającego w jakim charakterze jej dane osobowe zostały zamieszczone w katalogu ewidencyjnym oraz okoliczności, w związku z jakimi dane zamieszczono w tym katalogu. Jako podstawę prawną skarżąca wskazała art. 217 Kodeksu postępowania administracyjnego, stanowiący ogólną podstawę wydawania zaświadczeń przez organy administracji publicznej. Prezes odmówił wydania zaświadczenia. Postanowienie zostało zaskarżone do sądu administracyjnego.

Do udziału w postępowaniu w charakterze organizacji społecznej dopuszczona została Helsińska Fundacja Praw Człowieka. Przedstawiciel Fundacji wskazał na doświadczenia Programu „Prawa człowieka a rozliczenia z przeszłością" i obserwacje wskazujące na nieuprawnione zawężanie przez organy IPN zakresu stosowania przez nie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, które odgrywają istotną rolę z punktu widzenia gwarancji procesowych dla jednostek. Przedstawiciel Fundacji podkreślał konieczność zapewnienia skarżącej skutecznego środka ochrony w sytuacji poszukiwania przez nią ochrony prawa do poszanowania życia prywatnego oraz autonomii informacyjnej jednostki.

Sąd oddalając skargę przychylił się do oceny prezentowanej przez Instytut Pamięci Narodowej o bardzo wąskim stosowaniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego przez organy IPN. Z czym zgodzić nie może się Helsińska Fundacja Praw Człowieka.

Wyrok nie jest prawomocny, skarżącej oraz Fundacji przysługuje prawo wniesienia od niego skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego.