Rzecznik Praw Obywatelskich bada sprawę odmowy wszczęcia postępowania autolustracyjnego

Rzecznik Praw Obywatelskich zwrócił się do sądu lustracyjnego o dostarczenie akt postępowania, w którym odmówiono wszczęcia procedury autolustracyjnej osobie, której dane zamieszczone zostały na tzw. Liście Wildsteina. Helsińska Fundacja Praw Człowieka zwróciła się do RPO o rozważenie wniesienia kasacji w sprawie.

Jedną ze spraw, którą zajęła się Helsińska Fundacja Praw Człowieka w ramach Programu „Prawa człowieka a rozliczenia z przeszłością" jest sprawa J.S. Fundacja pomogła J.S. w sporządzeniu i wniesieniu do sądu wniosku o wszczęcie postępowania autolustracyjnego ponieważ jej dane zamieszczone zostały na tzw. liście Wildsteina.

Od dnia 15 maja 2007 r., na mocy wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 11 maja 2007 r. - sygn. K 2/07, każda osoba publicznie pomówiona o współpracę z komunistycznymi organami bezpieczeństwa może wystąpić do sądu lustracyjnego o wszczęcie postępowania lustracyjnego w trybie tzw. autolustracji. Osoba pomówiona składa oświadczenie lustracyjne, którego zgodność z prawdą jest następnie badana przez sąd w procedurze takiej samej jak oświadczenia osób sprawujących funkcje publiczne.

W ocenie Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka zamieszczenie danych jednostki na tzw. liście Wildsteina, wciąż funkcjonującej jako „lista agentów", w sposób jednoznaczny uznać można za publiczne pomówienie o fakt współpracy z organami bezpieczeństwa. W instrumencie tym upatrywaliśmy skutecznego środka ochrony naruszenia prawa do prywatności oraz czci i dobrego imienia, a tym samym szansę na ostateczne rozwiązanie problemu tzw. listy Wildsteina. Jednakże zarówno Sąd Okręgowy w Warszawie, jak i Sąd Apelacyjny w Warszawie nie podzieliły stanowiska Fundacji, odmawiając wszczęcia postępowania lustracyjnego.

Helsińska Fundacja Praw Człowieka pomogła J.S. w sporządzeniu i wniesieniu skargi do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, a jednocześnie zwróciła się do Rzecznika Praw Obywatelskich oraz Prokuratora Generalnego z wnioskiem o rozważenie wniesienia do Sądu Najwyższego kasacji od postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania autolustracyjnego. Podstawę kasacji miałoby stanowić dokonanie przez sąd błędnej wykładni przesłanek uzasadniających wszczęcie postępowania lustracyjnego w trybie tzw. autolustracji.

 Pismo RPO z dnia 21 października 2008 r. 50.10 Kb