Rozprawa w sprawie z powództwa Wojciecha Pogonowskiego

W Sądzie Okręgowym w Warszawie, dnia 12 sierpnia 2009 roku odbyła się druga rozprawa w sprawie o ochronę dóbr osobistych z powództwa Wojciecha Pogonowskiego przeciwko Skarbowi Państwa reprezentowanemu przez Ministra Obrony Narodowej, Szefa Służby Wywiadu Wojskowego oraz Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego, w związku z zamieszczeniem nazwiska Wojciecha Pogonowskiego w tzw. Raporcie z weryfikacji WSI.

W Raporcie zamieszczone zostały informacje na temat przedstawienia w 2000 r. między innymi Wojciechowi Pogonowskiemu, jako cywilnemu Dyrektorowi Oficyny Wydawniczej Wojskowej Akademii Technicznej, przez prokuraturę wojskową zarzutu popełnienia przestępstwa na szkodę WAT. Jednak w momencie tworzenia i publikacji Raportu sąd wojskowy prawomocnym wyrokiem uniewinnił go od zarzutu popełnienia przestępstwa.

Wojciech Pogonowski, w ramach procesu przed sądem cywilnym, domaga się usunięcia skutków naruszenia dóbr osobistych poprzez publikację w dziennikach o zasięgu ogólnopolskim przeprosin oraz sporządzenie i publikację aneksu do Raportu, a ponadto zasądzenia zadośćuczynienia.

Powód stawił się osobiście wraz z pełnomocnikiem. Stawili się również pełnomocnicy, występujących w sprawie w charakterze przedstawicieli Skarbu Państwa: Ministra Obrony Narodowej, Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego oraz Szefa Służby Wywiadu Wojskowego. Pełnomocnicy stron podtrzymali swoje dotychczasowe stanowiska.

Rozprawa kolejny raz koncentrowała się przede wszystkim na problemie tego, który podmiot powinien reprezentować Skarb Państwa w procesie. Wszystkie trzy jednostki organizacyjne podnoszą, iż nie miały swego udziału w tworzeniu i publikacji tzw. Raportu z weryfikacji WSI, a jednocześnie nie są następcami prawnymi ani WSI, ani Komisji Weryfikacyjnej, w związku z czym konsekwentnie wnoszą o zwolnienie ich od udziału w postępowaniu. 

Pełnomocnik powoda odniósł się do tego sporu twierdząc, że właściwym pozwanym jest Skarb Państwa i  zaapelował jednocześnie do sądu o wybranie właściwego statio fiscii.

Sąd oddalił wniosek pełnomocnika Szefa SKW o przesłuchanie w charakterze świadka Jana Olszewskiego - drugiego przewodniczącego Komisji Weryfikacyjnej - na okoliczność hipotetycznego następstwa prawnego między WSI a SKW i SWW. Sąd uznał, że ustalenie, która z jednostek organizacyjnych właściwa jest do reprezentowania Skarbu Państwa winna być określona na podstawie obowiązującego prawa, a nie na podstawie ustaleń faktycznych.

Przedmiotem wymiany stanowisk między pełnomocnikiem MON oraz pełnomocnikiem powoda była również kwestia tego, czy umieszczenie w Raporcie informacji zgodnych z prawdą może stanowić naruszenie dóbr osobistych Wojciecha Pogonowskiego. Pełnomocnik MON podniósł, że nie stanowi naruszenia dóbr osobistych zamieszczenie w Raporcie informacji prawdziwych. Pełnomocnik powoda oświadczył natomiast, że naruszenie dóbr osobistych w tej sprawie polega nie na zawarciu w Raporcie informacji prawdziwych, tylko na zrobieniu tego bez wiedzy powoda oraz na publikacji informacji o osobie cywilnej, jaką jest Wojciech Pogonowski, z naruszeniem art. 70a ust. 2 ustawy z dnia 9 czerwca 2006 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o Służbie Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służbie Wywiadu Wojskowego oraz ustawę o służbie funkcjonariuszy Służby Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służby Wywiadu Wojskowego. Przepis ten umożliwia publikację w Raporcie informacji na temat osób cywilnych tylko w przypadku, gdy wiedziały one lub przewidywały i godziły się na to, że współuczestniczą w działaniach żołnierzy i pracowników WSI wykraczających poza sprawy obronności państwa i bezpieczeństwa Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej.

Sąd postanowił oddalić wniosek pełnomocników Szefów SWW i SKW o zwolnienie od udziału w sprawie oraz odroczyć sprawę do dnia 18 XI 2009 r.

Proces obserwowany jest przez przedstawiciela Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka.

WK