Prezes IPN udostępnił HFPC informację publiczną dotyczącą realizacji wniosków naukowo-badawczych i dziennikarskich

Prezes Instytutu Pamięci Narodowej udostępnił Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka informacje o ilości wniosków o udostępnienie archiwaliów IPN celem prowadzenia badań naukowych oraz celem przygotowania materiału prasowego do publikacji oraz o sytuacjach odmowy udostępnienia takich materiałów. Wniosek o udostępnienie informacji publicznej Fundacja złożyła w związku z postępowaniem przed Trybunałem Konstytucyjnym z wniosku Rzecznika Praw Obywatelskich.

Wniosek o udostępnienie informacji złożony został w związku z postępowaniem przed Trybunałem Konstytucyjnym w sprawie wniosku Rzecznika Praw Obywatelskich. Wnioskodawca zarzucił przepisom ustawy o IPN, nakładającym na osoby pragnące prowadzić badania naukowe, a niebędące pracownikami naukowymi obowiązek złożenia rekomendacji pracownika naukowego, natomiast na osoby przygotowujące materiał prasowy do publikacji, obowiązek złożenia upoważnienia od redakcji albo wydawcy, nieproporcjonalne ograniczenie odpowiednio wolności prowadzenia badań naukowych oraz wolności pozyskiwania i rozpowszechniania informacji. Wyrokiem z dnia 25 listopada 2008 r., sygn. akt K 5/08 Trybunał Konstytucyjny orzekł o konstytucyjności zaskarżonych przepisów. Opinię przyjaciela sądu złożyła w sprawie Helsińska Fundacja Praw Człowieka. Fundacja zostało ponadto zaproszona przez TK do udziału w rozprawie.

Z informacji udostępnionych przez Prezesa IPN wynika, że w okresie od wejścia w życie omawianych przepisów, tj. od dnia 3 sierpnia 2007 r. do dnia 31 października 2008 r. do Instytutu wpłynęło 5212 wniosków o udostępnienie dokumentów w celach naukowo-badawczych oraz 1558 wniosków o udostępnienie dokumentów w celach dziennikarskich. Udostępnienia dokumentów odmówiono w 4 przypadkach. W 2 przypadkach odmówiono udostępnienia dokumentów na wniosek dziennikarski, przy czym ze względów nie dotyczących upoważnienia redakcji albo wydawcy. Również w 2 przypadkach odmówiono udostępnienia dokumentów na wniosek naukowo-badawczy, ze względu na brak rekomendacji oraz ze względu na złożenie niewłaściwej rekomendacji pracownika naukowego.

Uzyskane dane wskazują, że zasady udostępniania dokumentów organów bezpieczeństwa państwa w celu prowadzenia badań naukowych oraz przygotowania materiału prasowego do publikacji, wbrew obawom RPO, nie stanowią w praktyce problemu. Na 6770 wniosków odmówiono udostępnienia informacji w 4 przypadkach, w tym tylko w 2 ze względu na problemy zgłaszane przez RPO. Z wypowiedzi przedstawiciela RPO na rozprawie wynika, że obydwa przypadki są znane Rzecznikowi.

Kopia pisma została przekazana Trybunałowi Konstytucyjnemu oraz Rzecznikowi Praw Obywatelskich.

 Pismo Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej z dnia 4 grudnia 2008 r. 47.91 Kb