Prezes IPN udostępnił Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka informacje o sposobie postępowania z wnioskami o przyznanie statusu pokrzywdzonego

Podczas przygotowywania dla Europejskiego Trybunału Praw Człowieka pisemnego stanowiska w pierwszej polskiej sprawie dotyczącej listy Wildsteina i zasad udostępniania zasobów przez IPN, Fundacja zauważyła niepokojącą prawidłowość przy rozpatrywaniu wniosków o przyznanie statusu pokrzywdzonego. Celem zweryfikowania informacji Fundacja wystąpiła do Prezesa IPN z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej.

Helsińska Fundacja Praw Człowieka przedstawiając Europejskiemu Trybunałowi Praw Człowieka w pisemnym stanowisku w sprawie ze skargi nr 45630/06 regulacje prawne i praktykę udostępniania zainteresowanym dotyczących ich dokumentów komunistycznych organów bezpieczeństwa zauważyła niepokojącą prawidłowość.

Orzecznictwo sądów administracyjnych wskazywało bowiem, że w każdej sytuacji, w której przed 15 marca 2007 r. skarżącemu do sądu rozstrzygnięcie o odmowie przyznania statusu pokrzywdzonego sądy zwracały sprawy Instytutowi Pamięci Narodowej do ponownego rozstrzygnięcia. Następowało to niezależnie od tego jakie zarzuty powoływał skarżący. Sytuacja taka spowodowana była zakwestionowaniem przez sądy administracyjne praktyki odmawiania przyznania statusu pokrzywdzonego w formie zaświadczenia zamiast decyzji administracyjnej. Nowelizacja ustawy o IPN dokonana nową ustawą lustracyjną - obowiązująca od 15 marca 2007 r. - zrewolucjonizowała zasady udostępniania dokumentów między innymi usuwając instytucję osoby pokrzywdzonej. Wobec nowelizacji Instytut rozpoczął działania polegające na umarzaniu postępowań o przyznanie statusu pokrzywdzonego, także w sprawach przekazanych przez sąd administracyjny do ponownego przeprowadzenia.

W praktyce oznacza to dla osób, które ubiegały się o przyznanie statusu pokrzywdzonego, że po przejściu długotrwałej - kilkuletniej - procedury administracyjnej i sądowoadministracyjnej, postępowania w ich sprawach są po prostu umarzane. Osoby takie zmuszone są ubiegać się o dostęp do dokumentów na nowych zasadach.

Celem zweryfikowania swego podejrzenia, Helsińska Fundacja Praw Człowieka w trybie dostępu do informacji publicznej zwróciła się do Prezesa IPN z kilkoma pytaniami mającymi ustalić przyjętą praktykę.

Sytuację umarzania postępowań o przyznanie statusu pokrzywdzonego po wejściu w życie w dniu 15 marca 2007 r. nowelizacji ustawy o IPN potwierdził Prezes IPN w piśmie do Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka z dnia 28 października 2008 r.

 Pismo Prezesa IPN z dnia 28 października 2008 r. 64.87 Kb

Zobacz również: Helsińska Fundacja Praw Człowieka złożyła opinię w pierwszej polskiej sprawie przed Europejskim Trybunałem Praw Człowieka, dotyczącej konsekwencji ujawnienia tzw. listy Wildsteina