Korespondencja z Komitetem Nauk Historycznych Polskiej Akademii Nauk

W sierpniu 2008 r. Helsińska Fundacja Praw Człowieka zwróciła się do Komitetu Nauk Historycznych Polskiej Akademii Nauk o zajęcie stanowiska odnośnie poprawności metodologii badań historycznych prowadzonych przez Instytut Pamięci Narodowej oraz dopuszczalności łączenia funkcji lustracyjnych i badawczych. Uzyskaliśmy odpowiedź od Przewodniczącego Komitetu, czekamy na stanowisko całego Komitetu Nauk Historycznych.

W dniu 14 sierpnia 2008 r. Helsińska Fundacja Praw Człowieka wystosowała do Komitetu Nauk Historycznych PAN pismo z prośbą o zajęcie stanowiska w sprawie prawidłowej metodologii w opracowaniach historycznych firmowanych przez instytucje państwowe, ze szczególnym uwzględnieniem Instytutu Pamięci Narodowej. Jednocześnie, zwróciliśmy się z prośbą o zajęcie stanowiska w sprawie dopuszczalności - pod względem etyki naukowej i prawidłowości metodologicznej - prowadzenia historycznych badań naukowych przez osoby, które jednocześnie zajmują stanowisko we władzach publicznych odpowiedzialnych za ściganie zachowań związanych z przedmiotem historycznych badań naukowych.

 Wystąpienie HFPC do KNH PAN

Prof. Janusz Żarnowski, Przewodniczący Komitetu Nauk Historycznych PAN, wskazując na konieczność dłuższego oczekiwania na ocenę całego Komitetu, wyraził swoje własne stanowisko w podniesionych kwestiach. W jego ocenie problem dotyczy nie tyle metodologii badań historycznych, ile przestrzegania prostych zasad etycznych i zasad współżycia społecznego w ustroju demokratycznym. Wskazując na niedopuszczalność obecnie istniejącej sytuacji - z punktu widzenia przyjętych rozwiązań prawnych, jak i istniejącej praktyki - Przewodniczący Komitetu podkreślił, że prawda historyczna jest zawsze skomplikowana i nie zawsze jednoznaczna i czarno-biała.

 Odpowiedź Przewodniczącego KNH PAN

Problematyka łączenia w ramach Instytutu Pamięci Narodowej funkcji instytucji prowadzącej działalność publicystyczną oraz funkcji oskarżyciela w postępowaniach lustracyjnych stanowiła przedmiot Stanowiska zajętego przez Komitet Helsiński w Polsce w dniu 30 czerwca 2008 r.

Stanowisko to spotkało się z reakcją ze strony Instytutu Pamięci Narodowej. Prezes Zarządu oraz Przewodnicząca Rady Fundacji Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka otrzymały pismo Dyrektor Sekretariatu Prezesa IPN z dnia 4 lipca 2008 r.

 Stanowisko Komitetu Helsińskiego w Polsce z dnia 30 czerwca 2008 r.

 Odpowiedź IPN z dnia 4 lipca 2008 r.